Ο καρκίνος του προστάτη είναι μια μορφή καρκίνου που αναπτύσσεται στον προστάτη, έναν αδένα του αναπαραγωγικού συστήματος. Οι περισσότεροι καρκίνοι του προστάτη είναι αργής ανάπτυξης. Εντούτοις, υπάρχουν περιπτώσεις επιθετικών καρκίνων του προστάτη. Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να μετασταθούν (εξάπλωση) από τον προστάτη σε άλλα μέρη του σώματος, ιδιαίτερα τα οστά και τους λεμφαδένες. Ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκολία στην ούρηση, προβλήματα κατά τη σεξουαλική επαφή ή στυτική δυσλειτουργία. Άλλα συμπτώματα μπορούν πιθανόν να αναπτυχθούν κατά τα τελευταία στάδια της νόσου.

Τα ποσοστά ανίχνευσης του καρκίνου του προστάτη ποικίλλει σε όλο τον κόσμο, με τη Νότια και Ανατολική Ασία να ανίχνευεται λιγότερο συχνά από ό, τι στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται συνήθως σε άνδρες ηλικίας άνω των πενήντα. Παγκοσμίως ο καρκίνος του προστάτη είναι η έκτη αιτία θανάτου στους άνδρες (στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η δεύτερη). Ο καρκίνος του προστάτη είναι πιο συχνός στον αναπτυγμένο κόσμο με αύξηση των ποσοστών στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Ωστόσο, πολλοί άνδρες με καρκίνο του προστάτη δεν έχουν συμπτώματα, δεν υποβάλλονται σε θεραπεία και τελικά πεθαίνουν από άλλες αιτίες άσχετες. Πολλοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της γενετικής και της δίαιτας, έχουν εμπλακεί στην ανάπτυξη του καρκίνου του προστάτη.

Η παρουσία του καρκίνου του προστάτη μπορεί να αποδεικνύεται από τα συμπτώματα, τη φυσική εξέταση, το προστατικό ειδικό αντιγόνο (PSA), το διορθικό υπερηχογράφημα και τη βιοψία. Έλεγχος του ειδικού προστατικού αντιγόνου αυξάνει την ανίχνευση του καρκίνου, αλλά δεν μειώνει τη θνησιμότητα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η Υπηρεσία Πρόληψης Task Force το 2012 είναι κατά του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του προστάτη με την εξέταση PSA, λόγω του κινδύνου της υπερ-διάγνωσης και υπερ-θεραπείας με τους περισσότερους άνδρες να παραμένουν ασυμπτωματικοί. Η USPSTF καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το δυνητικό όφελος των δοκιμών δεν αντισταθμίζει τις αναμενόμενες βλάβες.

Στρατηγικές διαχείρισης για τον καρκίνο του προστάτη, θα πρέπει να καθοδηγούνται από τη βαρύτητα της νόσου. Σε πολύ χαμηλού κινδύνου όγκους μπορεί με ασφάλεια να ακολουθηθεί μια ενεργό επιτήρηση. Η θεραπευτική αγωγή γενικά περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, διάφορες μορφές θεραπείας με ακτινοβολία, ορμονική θεραπεία, λιγότερο συχνά κρυοχειρουργική και χημειοθεραπεία, όταν πλέον δεν αποδίδει η ορμονική θεραπεία στον ορμονοάντοχο καρκίνο του προστάτη.

Η ηλικία και η υποκείμενη υγεία του ασθενή, το στάδιο και η ανταπόκριση του καρκίνου στην αρχική θεραπεία είναι σημαντικά στον προσδιορισμό του αποτελέσματος της νόσου.

Τα σημεία και συμπτώματα

Ο πρώιμος καρκίνος του προστάτη συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Μερικές φορές όμως, ο καρκίνος του προστάτη προκαλεί συμπτώματα, συχνά παρόμοιες με εκείνες των ασθενειών, όπως η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη προστατίτιδα κ.α. Αυτές περιλαμβάνουν συχνή ούρηση, νυκτουρία (αυξημένη ούρηση τη νύχτα), δυσκολία στην έναρξη και της διατήρησης μια σταθερής ροής ούρων, αιματουρία (αίμα στα ούρα), και δυσουρία (πόνος κατά την ούρηση). Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του προστάτη έχουν ένα ή περισσότερα τέτοια συμπτώματα, ενώ τα δύο τρίτα δεν έχουν συμπτώματα.

Ο καρκίνος του προστάτη συνδέεται με δυσλειτουργία του ουροποιητικού, για τον λόγο ότι ο αδένας του προστάτη περιβάλλει την προστατική ουρήθρα. Αλλαγές στο εσωτερικό του αδένα συνεπώς, επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του ουροποιητικού. Επειδή, οι εκσπεματιστικοί πόροι καθώς και η έκκριση από τον αδένα του προστάτη περιλαμβάνονται στο περιεχόμενο του σπέρματος, ο καρκίνος του προστάτη μπορεί, επίσης, να προκαλέσει προβλήματα με τη σεξουαλική λειτουργία όπως τη δυσκολία επίτευξης στύσης ή επώδυνη εκσπερμάτιση.

Ο προχωρημένος καρκίνος του προστάτη μπορεί να εξαπλωθεί και σε άλλα μέρη του σώματος, προκαλώντας πιθανόν επιπλέον συμπτώματα. Το πιο κοινό σύμπτωμα είναι πόνος στα οστά, συχνά στα οστά της σπονδυλικής στήλης ή στη πύελο. Εξάπλωση του καρκίνου σε άλλα οστά, όπως το μηριαίο οστό είναι συνήθως προς το εγγύτερο τμήμα του οστού. Ο καρκίνος του προστάτη στην σπονδυλική στήλη μπορεί να συμπιέσει, επίσης, τον νωτιαίο μυελό, προκαλώντας αδυναμία (αστάθεια) κάτω άκρων και ακράτεια ούρων και κοπράνων.

Αιτίες

Μια πλήρης κατανόηση των αιτίων του καρκίνου του προστάτη παραμένει άπιαστη. Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό. Ο καρκίνος του προστάτη είναι πολύ συχνός σε άνδρες άνω των 45, αλλά γίνεται πιο συχνός με την πάροδο της ηλικίας. Η μέση ηλικία κατά τη στιγμή της διάγνωσης είναι 70. Ωστόσο, πολλοί άνδρες δεν γνωρίζουν ότι έχουν καρκίνο του προστάτη. Σε μελέτες αυτοψίας στη Κίνα, στη Γερμανία, στο Ισραήλ, στην Τζαμάικα, στη Σουηδία και στην Ουγκάντα, σε άνδρες που πέθαναν από άλλες αιτίες έχει βρεθεί καρκίνος του προστάτη στο 30% των ανδρών στα 50 τους και το 80% των ανδρών στα 70 τους. Οι άνδρες που έχουν πρώτου βαθμού συγγένεια με μέλη της οικογενείας τους που έχουν νοσήσει φαίνεται να διπλασιάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο του προστάτη στην οικογένεια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2005, υπήρχαν περίπου 230.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη και 30.000 θανάτους που οφείλονται σε καρκίνο του προστάτη. Οι άνδρες με υψηλή αρτηριακή πίεση έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη. Επίσης, σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι παίζει η διατροφική συνήθεια, δίαιτα πλούσια σε λίπος αυξάνει τα ποσοστά εμφάνισης της νόσου. Υπάρχει μια μικρή αύξηση του κινδύνου του καρκίνου του προστάτη που σχετίζεται με την έλλειψη σωματικής άσκησης.