Ένα θέμα που αφορά όλους τους άνδρες

Φαρμακευτική Θεραπεία – Χειρουργική Θεραπεία

Ως στυτική δυσλειτουργία ορίζεται η επαναλαμβανόμενη αδυναμία έναρξης και διατήρησης της στύσης του πέους, επαρκής για διείσδυση και ικανής για την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης σεξουαλικής επαφής. Σε κάθε άνδρα μπορεί να συμβεί κάποια στιγμή να μη μπορεί να αποδώσει, όπως η περίσταση το απαιτεί και αυτό μπορεί να οφείλεται σε υπερβολικό άγχος, σε μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ ή σε κούραση. Σίγουρα αυτό εάν συμβεί μόνο για μια φόρα δεν αποτελεί πρόβλημα. Αν όμως η κατάσταση αυτή επαναλαμβάνεται – δηλ. περισσότερο από τις μισές φορές που γίνεται προσπάθεια ερωτικής επαφής, τότε το θέμα είναι διαφορετικό.

Η στυτική δυσλειτουργία είναι μια κατάσταση που προσβάλλει άντρες όλων των ηλικιών. Σήμερα εκτιμάται ότι περισσότερο από 150 εκατομμύρια άντρες παγκοσμίως έχουν κάποιου βαθμού (μικρή, μεσαία, σοβαρή) στυτική δυσλειτουργία. Το πρόβλημα γίνεται συχνότερο στις μεγαλύτερες ηλικίες και από μια πρόσφατη μελέτη στην Ευρώπη, περίπου 25% από τους άντρες ηλικίας 50-55 ετών και 60% των ανδρών 70-77 ετών παρουσιάζουν κάποιο βαθμό στυτικής δυσλειτουργίας.

Όσον αφορά τα αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας, αυτά χωρίζονται σε ψυχογενή, οργανικά και μικτά. Τα πιο σοβαρά ψυχογενή αίτια είναι το στρες και η κατάθλιψη, ενώ στα οργανικά συμπεριλαμβάνονται τα νευρογενή, τα ορμονικά και τα αγγειακά αίτια. Επίσης, υπάρχουν πολλά φάρμακα (ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά, αντιυπερτασιακά και άλλα) που η χρήση τους σχετίζεται με τη στυτική δυσλειτουργία.

Πολλά λοιπόν τα αίτια και συχνό το πρόβλημα, αλλά και συχνή η άρνηση του άντρα να το αναγνωρίσει και να το αντιμετωπίσει. Σήμερα μέσων των ειδικών διαγνωστικών εξετάσεων στο τομέα της ανδρολογίας, σε κάθε περίπτωση υπάρχει δυνατότητα διάγνωσης και αντιμετώπισης της στυτικής δυσλειτουργίας.

Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνονται: η ψυχολογική υποστήριξη – ψυχοθεραπεία, φάρμακα από του στόματος ( per os), φάρμακα που χορηγούνται υπό τη μορφή των ενδοπεϊκών ενέσεων και η χειρουργική θεραπεία.

Εκτός από τα φάρμακα που χορηγούνται υπό την μορφή των ενδοπεϊκών ενέσεων, το τελευταίο διάστημα αναπτύχθηκαν ραγδαία και τα σκευάσματα για per os (από του στόματος) χρήση.

Η σινδεναφίλη (Viagra) ήταν το πρώτο φάρμακο από αυτήν την κατηγορία που εγκρίθηκε για χρήση με ένδειξη τη στυτική δυσλειτουργία. Σήμερα το φάρμακο είναι γνωστό σχεδόν σε όλους τους άντρες, αλλά λίγοι γνωρίζουν τον μηχανισμό δράσης του και ότι από μόνο του δεν προκαλεί στύση, αλλά ενισχύει τη φυσιολογική διαδικασία της στύσεως όταν υπάρχει το ερωτικό ερέθισμα.

Πάσχοντες και γιατροί γνωρίζουν ότι τα αποτελέσματα από τη χρήση του είναι ανάλογα με το αίτιο και το βαθμό της στυτικής δυσλειτουργίας, όπως και το ότι η χορήγηση του αντενδείκνυται σε ασθενείς που λαμβάνουν νιτρώδη και απαιτεί μεγάλη προσοχή σε άντρες με καρδιακές παθήσεις.

Πιο πρόσφατα, εμφανίσθηκαν στην ελληνική αγορά δυο καινούργια φάρμακα που ανήκουν στην κατηγορία των αναστολών της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (όπως είναι και το Viagra). H Βαρδεναφίλη (Levitra) και η Ταδαλαφίλη (Cialis). Επίσης, άλλα φάρμακα αυτής της ομάδας, αλλά και φάρμακα άλλων κατηγοριών είναι αντικείμενο κλινικής έρευνας, η οποία αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς σε αυτόν τον τομέα. Από μια πρόσφατη μεγάλη πολυκεντρική μελέτη (συμμετείχαν 28 000 άνδρες από 8 χώρες –MALES Study) η οποία έγινε σε σχέση με τα φάρμακα από του στόματος, φαίνεται ότι αυτό που θέλουν οι άνδρες από ένα φάρμακο και αυτό που είναι πιο σημαντικό για αυτούς είναι:

  1. Να έχει γρήγορη δράση και:
  2. Να είναι αξιόπιστο, δλδ. να δρα κάθε φορά που το παίρνουν και όταν το χρειάζονται. Το οικονομικό κόστος και άλλα π.χ. δεν τους ενδιαφέρουν τόσο πολύ και είναι δευτερεύοντα. Από αυτήν την άποψη φαίνεται ότι η Βαρδεναφίλη (Levitra) προσφέρει υψηλού βαθμού ικανοποίησης ακόμα και σε δύσκολες περιπτώσεις ασθενών .Το φάρμακο διαθέτει εστιασμένη δράση επί του ενζύμου που αναστέλλει στο πέος. Αυτή η αναστολή στο πέος είναι απαραίτητη για να μπορεί να υπάρχει η στύση – έχει δηλ. υψηλή εκλεκτικότητα. Δρα πολύ γρήγορα (ακόμα και σε 15-20 λεπτά από τη λήψη του) και είναι πολύ ισχυρό – είναι περίπου 10 φορές ισχυρότερο από τη σιλντεναφίλη (Viagra) ως προς την αναστολή της δραστηριότητας του συγκεκριμένου ενζύμου. Η Βαρδεναφίλη δρα στην πλειοψηφία των ανδρών από την πρώτη φορά και σχεδόν κάθε φορά (7 στους 10 άνδρες έχουν επιτυχή κολπική διείσδυση την πρώτη φορά καθώς και στο 91% των επομένων προσπαθειών τους).

Φαίνεται να είναι αποτελεσματικό σε ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία συνδεόμενη με ευρύ φάσμα αιτιολογικών παραγόντων, ακόμα και σε άνδρες με Σακχαρώδη Διαβήτη και σε άνδρες που έχουν υποβληθεί σε ριζική προστατεκτομή λόγω καρκίνου του προστάτου, αλλά και στην περίπτωση που στην επέμβαση έχουν διατηρηθεί τα στυτικά νεύρα και αγγεία. Ως τώρα δεν έχουν παρατηρηθεί πολύ σοβαρές παρενέργειες και θάνατοι συνδεόμενοι με τη χρήση του. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι παροδικές και ήπιου έως μετρίου βαθμού – οι πιο συχνές είναι πονοκέφαλος, ερύθημα προσώπου, ρινίτιδα. Όπως όλα αυτά τα φάρμακα έτσι και αυτό δεν ενδείκνυται σε σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια και σε άτομα που λαμβάνουν νιτρώδη, αλλά και αντενδείκνυται σε παθήσεις όπου γενικώς δεν συνιστάται σεξουαλική δραστηριότητα.

Σε κάθε περίπτωση για να είναι αποτελεσματικό το φάρμακο πρέπει να υπάρχει σεξουαλική διέγερση. Επιπλέον, οι άνδρες οφείλουν να γνωρίζουν ότι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δοκιμάζουν το ένα φάρμακο μετά το άλλο από μόνοι τους, αλλά να απευθύνονται πάντα σε ειδικό ιατρό, όταν παρουσιασθεί το πρόβλημα.

Η από το στόματος φαιντολαμίνη (Vasomax), που είναι ένα αποκλειστής των αδρενεργικών υποδοχέων (η φαρμακευτική ουσία αυτή είναι γνωστή από τη χρήση της ως τώρα στις ενδοπεϊκές ενέσεις), υποβάλλεται τώρα σε κλινικές δοκιμές, αλλά προς το παρόν δεν έχει πάρει άδεια χρήσης. Μετά από όλα τα παραπάνω γίνεται κατανοητό ότι η από του στόματος θεραπεία άνοιξε νέους ορίζοντες στην αντιμετώπιση των στυτικών προβλημάτων. Δείτε, παρακάτω, μερικά θέματα στα οποία βοήθησε σημαντικά η συγκεκριμένη θεραπεία:

  • Έδωσε τη δυνατότητα θεραπευτικής προσέγγισης σε μεγαλύτερο φάσμα ιατρών (ανεξαρτήτως ειδικότητας ) με αποτέλεσμα την εξάπλωση της γνώσης και απέδειξε ότι τα στυτικά προβλήματα έχουν θεραπευτικές λύσεις στην κλασσική ιατρική.
  • Τώρα πολύ περισσότεροι άνδρες με πρόβλημα φτάνουν στον ειδικό ιατρό, διότι ενημερώνονται από τον οικογενειακό τους ιατρό για το πρόβλημα, το οποίο παλαιότερα παρέμενε στα πλαίσια της φοβίας αποκάλυψης του.
  • Καθώς, οι βιοχημικοί μηχανισμοί της στύσης γίνονται όλο και περισσότερο κατανοητοί, σίγουρα νέα σκευάσματα για θεραπεία από το στόμα είναι πιθανό να διατεθούν σύντομα στην αγορά.

Συχνές Ερωτήσεις για τη στυτική δυσλειτουργία

1Τι είναι η στυτική δυσλειτουργία;
Αναφερόμενη, επίσης και ως ανικανότητα, h στυτική δυσλειτουργία (erectile dysfunction – ED) ονομάζεται η πάθηση κατά την οποία ένας άνδρας αδυνατεί να επιτύχει ή να διατηρήσει επαρκή στύση για την ολοκλήρωση μιας ικανοποιητικής σεξουαλικής συνεύρεσης. Στην πλειονότητα των ανδρών η στυτική δυσλειτουργία είναι περιστασιακή, σε ορισμένους ωστόσο αποτελεί μακροχρόνιο πρόβλημα που απαιτεί ιατρική αντιμετώπιση.

2Τι προκαλεί τη στυτική δυσλειτουργία;
Η στύση επέρχεται όταν νευρικά σήματα που πυροδοτούνται από σεξουαλική διέγερση προκαλούν τη χαλάρωση των μυών του πέους και την εισροή αίματος. Η στυτική δυσλειτουργία συχνά είναι αποτέλεσμα ορισμένων συνθηκών που προκαλούν βλάβη στα νεύρα ή αναστέλλουν τη ροή του αίματος, νόσων όπως ο διαβήτης, η νεφρική νόσος, ο χρόνιος αλκοολισμός, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η αθηροσκλήρωση και η αγγειακή νόσος. Οι εν λόγω νόσοι ευθύνονται για περίπου το 70% των περιπτώσεων στυτική δυσλειτουργίας.

Στους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη στυτικής δυσλειτουργίας περιλαμβάνονται:

  • Αγγειακά αίτια – Αποτέλεσμα της μη εισροής ή της μη παραμονής αίματος στο πέος για το διάστημα που απαιτείται ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία της στύσης. Παράγοντες κινδύνου για αγγειακά αίτια είναι το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, η καρδιαγγειακή νόσος και οι μεταβολές των επιπέδων χοληστερόλης.
  • Νευρολογικά αίτια – Η σπονδυλική κάκωση, η νόσος ή η ριζική πυελική χειρουργική επέμβαση μπορεί να διακόψει τη μεταφορά μηνυμάτων από τον εγκέφαλο στο πέος, προκαλώντας στυτική δυσλειτουργία.
  • Φαρμακευτικές αγωγές – Ορισμένα φάρμακα, ιδιαίτερα αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της υπέρτασης, της καρδιακής νόσου και των ψυχικών διαταραχών, μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα επίτευξης στύσης.

Ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων στυτικής δυσλειτουργίας οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια (π.χ. άγχος, ενοχή και κατάθλιψη), τα οποία λειτουργούν και συμπληρωματικά στα φυσικά αίτια, τόσο ως αιτία όσο και ως αποτέλεσμα της στυτικής δυσλειτουργίας. Το άγχος κάθε είδους μπορεί να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για τη σεξουαλική απόδοση.

Η στυτικής δυσλειτουργίας μπορεί επίσης, να αποτελεί σύμπτωμα μιας σοβαρής νόσου, όπως είναι:

  • Ο σακχαρώδης διαβήτης: Ο αναφερόμενος επιπολασμός της στυτικής δυσλειτουργίας σε διαβητικούς άνδρες φθάνει το 50 με 60% στους άνδρες ηλικίας άνω των 50 ετών.
  • Η υψηλή αρτηριακή πίεση: Σύμφωνα με μελέτες που έχουν διεξαχθεί, η στυτική δυσλειτουργία είναι πιο συχνή και πιο σοβαρή σε ασθενείς με υψηλή αρτηριακή πίεση.
  • Η καρδιαγγειακή νόσος.
  • Οι διαταραχές του ύπνου (π.χ. υπνική άπνοια).

3Πόσο ευρέως διαδεδομένη είναι η στυτική δυσλειτουργία;
Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από τους μισούς άνδρες ανά την υφήλιο άνω των 40 ετών προσβάλλονται κάποια στιγμή στη ζωή τους από κάποιου βαθμού στυτική δυσλειτουργία και ότι περίπου 152 εκατομμύρια άνδρες παγκοσμίως υποφέρουν σήμερα από την πάθηση αυτή. Παρά το γεγονός ότι η αύξηση της ηλικίας δεν επιφέρει απαραίτητα και στυτική δυσλειτουργία, ο επιπολασμός και η σοβαρότητα της πάθησης αυξάνονται με την ηλικία.

4Θεραπεύεται η στυτική δυσλειτουργία;
Θεραπεύεται, αν και παρά την ύπαρξη μιας σειράς διαθέσιμων θεραπειών και τον υψηλό επιπολασμό της πάθησης, πολύ μικρό ποσοστό των πασχόντων ακολουθεί σήμερα κάποια θεραπεία. Σύμφωνα με μια ανάλυση της Εθνικής Αξιολόγησης Υγείας και Κοινωνικής Ζωής, μόλις 1 στους 10 Αμερικανούς με στυτική δυσλειτουργία ηλικίας 18 με 59 ετών έχει συμβουλευθεί κάποιο γιατρό για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Η διαπίστωση αυτή υποδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης πρόσθετων θεραπειών.

Οι άνδρες και οι σύντροφοί τους δε χρειάζεται πλέον να υποφέρουν λόγω της στυτικής δυσλειτουργίας, καθώς διατίθεται μια ποικιλία θεραπειών, οι οποίες περιλαμβάνουν:

  1. Φαρμακευτικές αγωγές
    • Από στόματος θεραπεία
    • Δισκία ουρηθρικής ένθεσης
    • Τοπικά διαλύματα
    • Ενέσιμη θεραπεία
  2. Συσκευές
    • Συσκευές στύσης κενού
  3. Χειρουργικές μεθόδους
    • Μεταμόσχευση πεϊκής πρόθεσης
    • Αγγειακή επέμβαση
    • Ψυχοθεραπεία

Σύμφωνα με μια πρόσφατη διεθνή αξιολόγηση, η ανάγκη ανάπτυξης πρόσθετων θεραπευτικών επιλογών είναι έντονη. Περισσότεροι από τους μισούς άνδρες που έχουν δοκιμάσει τις υπάρχουσες από στόματος χορηγούμενες θεραπείες δήλωσαν ότι δεν έμειναν ικανοποιημένοι, 75% των πασχόντων που έλαβαν κάποια στιγμή στο παρελθόν ενέσιμα προϊόντα διέκοψαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τη χρήση τους, ενώ μόλις 5% των ανδρών που χρησιμοποίησαν τη συσκευή κενού ανέφεραν ότι έμειναν ικανοποιημένοι από τα αποτελέσματα.

5Στυτική Δυσλειτουργία: Επηρεάζει Εκατομμύρια Άνδρες
Παρά το γεγονός ότι η στυτική δυσλειτουργία δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της γήρανσης, τόσο ο επιπολασμός όσο και η σοβαρότητά της αυξάνονται με την αύξηση της ηλικίας. Περισσότεροι από τους μισούς άνδρες ανά την υφήλιο άνω των 40 ετών έχουν κάποια στιγμή προσβληθεί από κάποιου βαθμού στυτική δυσλειτουργία. Επιπλέον, η πιθανότητα ανάπτυξης ολοκληρωτικής στυτικής δυσλειτουργίας τριπλασιάζεται στις ηλικίες μεταξύ των 40 και των 70 ετών, από 5 σε 15%. Παρά τον υψηλό επιπολασμό της, η πάθηση συχνά διαφεύγει σε μεγάλο βαθμό της διάγνωσης και της θεραπείας.

Από τη στιγμή που εμφανίζονται προβλήματα στη σεξουαλική λειτουργία ενός άνδρα, στις περισσότερες των περιπτώσεων αναμένεται όχι μόνο η συνέχισή τους, αλλά και η περαιτέρω επιδείνωση της σεξουαλικής ικανότητας με την αύξηση της ηλικίας. Υπολογίζεται ότι 67% των ανδρών ηλικίας 70 ετών έχει κάποια μορφή στυτικής δυσλειτουργίας, έναντι 39% των ανδρών 40 ετών, με υψηλότερο ποσοστό σοβαρών περιπτώσεων στην πρώτη κατηγορία ανδρών.

6Παγκόσμιος Επιπολασμός
Ο παγκόσμιος επιπολασμός της στυτικής δυσλειτουργίας αναμένεται να αυξηθεί από 152 εκατομμύρια το 1995 σε 322 εκατομμύρια ως το 2025.

Το 1995, υπολογίσθηκε ότι η γεωγραφική κατανομή της στυτικής δυσλειτουργίας ήταν:

  • 11,9 εκατομμύρια καταγραφέντα περιστατικά στη Βόρεια Αμερική
  • 10,5 εκατομμύρια στη Νότια / Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική
  • 30,1 εκατομμύρια στην Ευρώπη
  • 11,5 εκατομμύρια στην Αφρική
  • 86,9 εκατομμύρια στην Ασία
  • 1 εκατομμύριο στην Ωκεανία.

Σύμφωνα με ορισμένες προβλέψεις, το 2025 η πλέον δραματική αύξηση στον επιπολασμό της στυτικής δυσλειτουργίας είναι πολύ πιθανό να σημειωθεί στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Κατά παρόμοιο τρόπο με τη μετανάστευση άλλων «δυτικών» ασθενειών στις χώρες αυτές, η ανάπτυξη της στυτικής δυσλειτουργίας μπορεί εν μέρει να οφείλεται σε παράγοντες, όπως:

  • Γήρανση του πληθυσμού
  • Διατροφικές μεταβολές
  • Αύξηση του πανδημικού διαβήτη
  • Αύξηση βάρους
  • Αύξηση της κατανάλωσης καπνού
  • Αύξηση του άγχους.

7Στύση: Πως Λειτουργεί;
Ύστερα από μία φυσιολογική σεξουαλική διέγερση, απελευθερώνεται οξείδιο του αζώτου (ΝΟ) από τις απολήξεις των νεύρων στο πέος, με αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων μιας χημικής ουσίας που ονομάζεται cGMP. Η ουσία αυτή προκαλεί τη χαλάρωση των κυττάρων των λείων μυϊκών ινών στο σηραγγώδες σωμάτιο του πέους, επιτρέποντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αύξηση του όγκου αίματος εντός του πέους και οδηγώντας σε στύση. Σε φυσιολογικές συνθήκες, η cGMP μεταβολίζεται αποσυντίθεται μέσω της δράσης του ενζύμου που ονομάζεται φωσφοδιεστεράση τύπου 5 (PDE-5).

cGMP – Χημική σήμα

Σηραγγώδες σωμάτιο – Οι δύο θάλαμοι που διατρέχουν το πέος καθ’ όλο το μήκος του

PDE-5 – Iσοένζυμο (ένζυμο) που αποικοδομεί τη cGMP

NANC – Μη αδρενεργικά, μη χολινεργικά νεύρα που πυροδοτούν τη μετάβαση από τη χαλάρωση σε διέγερση.

Φυσιολογικές επιδράσεις

Σεξουαλική διέγερση

Χημική οδός

Οξείδιο του αζώτου (ΝΟ) από τα νεύρα NANC

Κύτταρα λείων μυϊκών ινών στο σηραγγώδες σωμάτιο

Κατάσταση στύσης

Κατάσταση χαλάρωσης GTP

Γουανυλική Κυκλάση

CGMP Χαλάρωση των λείων μυϊκών ινών

GMP

Σύσπαση των λείων μυϊκών ινών

Pde-5

8Σοβαρότητα της Στυτικής Δυσλειτουργίας
Η Στυτικής Δυσλειτουργίας χαρακτηρίζεται ως ήπια, μέτρια ή σοβαρή, σύμφωνα με τη Διεθνή Κατάταξη Στυτικής Δυσλειτουργίας (IIEF). Το ερωτηματολόγιο της IIEF είναι το πλέον χρησιμοποιούμενο, ανεξάρτητο, έγκυρο ερωτηματολόγιο για τη σεξουαλική λειτουργία. Χωρίζεται σε πέντε τομείς, τη στυτική λειτουργία, την οργασμική λειτουργία, τη σεξουαλική επιθυμία, την ικανοποίηση κατά τη συνουσία και τη συνολική σεξουαλική ικανοποίηση.

Ο τομέας της στυτικής λειτουργίας περιλαμβάνει 6 ερωτήσεις σχετικά με την ικανότητα επίτευξης και διατήρησης στύσεων, επαρκών για την ολοκλήρωσης της σεξουαλικής πράξης. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται από το 1 έως το 5, κατά συνέπεια οι βαθμολογίες κυμαίνονται από 6 έως 30. Με βάση τη συνολική βαθμολογία, καθορίζεται η σοβαρότητα της στυτικής δυσλειτουργίας:

Σοβαρή: 6 – 10
Μέτρια: 11 – 16
Ήπια προς Μέτρια: 17 – 21
Ήπια: 22 – 25
Ανύπαρκτη: 26 – 30

Οι βαθμολογίες από 26 έως 30 θεωρούνται ότι υποδεικνύουν φυσιολογική στυτική λειτουργία.

Το 50% των ανδρών ηλικίας άνω των 40 ετών είναι πιθανό να βιώσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους μία μορφή στυτικής δυσλειτουργίας, η οποία στο 19% εξ αυτών θα είναι σοβαρή, στο 48% μέτρια και στο 33% ήπια.